Trafik Nedir?

Trafik; Yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve hareketleridir.

Trafik unsurlarının karayolu üzerinde hareketlerini düzenlemek için kanunlar ve yönetmelikler çıkarılmıştır. 2918 sayılı karayolları trafik kanunu, yönetmeliği ve 4925 sayılı taşıma kanunu en sık uygulananlardır. Aynı şekilde özellikle motorlu araçların sınıflandırılması ve ruhsatlandırılarak trafiğe çıkarılması ve sürücülerinin eğitimleri belirli şartlara bağlanarak oluşturulmuştur.

Karayolunda trafik güvenliğinin sağlanabilmesi için karayolu inşaatı, tasarım ve levhalandırılmasıda yasal bir çerçevede oluşturulmuştur.

Kelime Kavramı

Eski İtalyanca fiil trafficare ve isim traffico'dan gelir ve aslen manası ticarettir. Arapça tafriq "dağıtım" ve taraffaqa "kâr aramak" anlamına da gelir. Genel itibari ile trafikte "taşıma" eylemi sıklıkla gerçekleştiğinden ticari faaliyetleri oluşturan kavram olarak tanımlayabiliriz.

Trafik Güvenliğini Sağlayan Kurumlar

Yol kullanıcılarının, ölüm yaralanma ve maddi hasar risklerini tespit etmek ve önlemek için farklı devlet kurumları trafik güvenliği ve düzeni üzerine yoğun çalışmalar yapmaktadır.

➡Karayolları Genel Müdürlüğü

1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti ilan edildiğinde; ulusal sınırlarımız içinde, 13.900 km'si stabilize şose(taş-kum) ve 4.450 km'si toprak olmak üzere toplam 18.350 km yol ve 94 adet köprü vardı. 1950 yılında Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) kurulmuş, yol çalışmalarında planlı-programlı çalışmalar başlatılmıştır.

KGM nin görevlerine baktığımızda;

Otoyol, Devlet ve İl yolları ağını tespit etmek ve bu ağdaki değişiklikleri hazırlamak, yol ağı üzerindeki yol ve köprüleri inşa ve islah etmek,onarmak ve emniyetle kullanmalarını sağlayacak şekilde sürekli bakım altında bulundurmak ve bu konularda gerekli eğitim yapmak,

Projelendirme, yapım, onarım, bakım ve diğer hususlar hakkında standartlar tespit etmek, teknik şartnameler hazırlamak,

Yolların kullanılması, yol ve trafik güvenliği ve bakımına ait esas ve kaideleri tespit etmek, yürütmek ve uygun göreceği yol işaretlerini tesis etmek,

Görevi ile ilgili işler için lüzumlu harita, etüd ve proje işlerini yapmak ve yaptırmak,

➡Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı

Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bağlı karayolu trafiğinden sorumlu başkanlıktır. Trafik Başkanlığının başlıca görevleri trafik polisleri aracılığı ile trafik güvenliğini ve denetimini sağlamak ve trafik suçlarını önlemek ve suçla mücadele etmektir.

Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı, illerde şehir içi trafikten sorumlu Trafik Tescil ve Denetleme ile şehirlerarası trafikten sorumlu Bölge Trafik Denetleme şube müdürlükleri, ilçelerde ise Trafik Tescil ve Denetleme büro amirlikleri şeklinde teşkilatlanmıştır. Trafik polisleri genel olarak;

Araçların ve sürücülerin denetlenmesi sırasında sürücü ve araçlara ait belgelerin geçerliliği, sahteliği veya hile ile alınıp alınmadığı, bunların araç ve sürücülere ait olup olmadığını tetkik etmek, araçların muayenelerinin yapılıp yapılmadığını, trafik güvenliği ve araç tekniği yönünden trafiğe uygun bulunup bulunmadığını kontrol etmek, noksanlıkların giderilmesini sağlamak üzere ilgililer hakkında yasal işlem yapmak,

Trafik kazaları sonucu yolun trafiğe kapanmış olması halinde kazaya ilişkin iz ve delilleri kaybolmayacak şekilde işaretlemek, trafik güvenliği yönünden gerekli önlemleri almak ve yolu trafiğe açmak,

Karayolu ve erişme kontrollü karayolu üzerinde alt yapıya veya yolun yapım ve bakımına ilişkin ilgili kuruluş veya kişiler tarafından yapılan çalışmalar sırasında veya çalışma mahallinde trafik akımı ve güvenliği açısından alınması gereken tedbirlerin yeterli ve uygun durumda bulunmamasının tespiti halinde gerekli tedbirleri yeniden aldırtmak, bu çalışmalar sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engelleri bütün sorumluluk bunları yaratan kişilere ait olmak üzere ortadan kaldırtmak ve yapılan masrafları sorumlulara ödettirilmesine ilişkin işlemleri yürütmek,

Trafiği düzenlemede kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile benzeri trafik işaretlerinin standartları, anlamları, nicelik ve nitelikleri itibariyle uygun durumda ve gerekli olan yerlere konulup konulmadıklarını denetlemek, görülen eksiklikleri ilgili kuruluşlara bildirerek giderilmesini sağlamaktır.

➡Jandarma Trafik Daire Başkanlığı

Jandarmaya, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklik ile 01 Eylül 1997 tarihinden itibaren trafik görevi verilmiştir. (2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve İçişleri Bakanlığı Trafik Görevlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Jandarmaya, trafiği düzenleme ve trafik suçlarına el koyma yetkisi vermekte olup, bu görev Jandarma Trafik kolluğu marifetiyle yürütülmektedir.)

Kolluk olarak Trafik polisleri ile aynı inceleme yetkilerine sahiptir. Geneli kırsal alanda bulunan sorumluluk sahasının son haritası şu şekildedir;

➡Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Karayoluna çıkacak araçların ve bunların aksam, sistem ve ayrı teknik üniteleri ile ilgili olarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanarak yürürlüğe konulan teknik mevzuata göre tip onayı verilmesinde, tip onayının revizyonunda, kapsam genişletmesinde ve imalatın uygunluğu bakımından izlenecek işlemler ve Onay Kuruluşu ile teknik servisler ve imalatçı firmalar veya bunların yetkili temsilcisi arasındaki ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

➡Milli Eğitim Bakanlığı

Otomobil sürücüsü eğitimi, motorlu taşıtlar için dünya'da evrensel olarak belirlen ve trafikte sürücülerin güvenli ve düzenli seyir edebilmelerini amaçlayan bir dizi beceri geliştirme programıdır.

Bu eğitimi sağlayan kişiye sürücü eğitmeni, eğitilen kişi ise sürücü adayı denir. Sürücü olmak isteyen her birey sürücü eğitimine tâbi tutulur. Bu eğitimlerin süresi, yaş sınırlaması ve benzeri yeterlilik ilkeleri ülkeler arasında değişiklik göstermektedir. Bu süreç içerisinde Trafik kuralları eğitimi, Trafik işaretleri eğitimi, ilk yardım bilgisi, Trafik adabı dersi, sürüş tekniği becerisi, psikolojik, psiko-teknik ve koordinasyon benzeri bilgilerin, becerilerin geliştirilmesi esasına dayanır. Yapılan eğitimlerin sonunda aday sürücü belgesi sahibi olmaktadır.

İstatistikler

Kolluk tarafından tutulan kaza rapor bilgilerine göre aylık ve yıllık istatistiler toplanarak TÜİK tarafından bir bülten çıkarılmaktadır.

Trafik Cezaları

Trafik düzeni ve güvenliğinin sağlanması amacı ile görevli trafik zabıtaları(kolluk) araç ve yayalara 2918 ve 4925 sayılı kanunlarına göre trafik idari para cezası uygulama yetkisine sahiptir. Çoğunlukla uygulanan trafik cezaları (2025);

Madde	İçeriği	Miktarı
34/A	Muayenesi yapılmamış bir aracın trafiğe çıkarılması	2.167₺ ≈ 52$
36/3A	Sürücü belgesiz olarak motorlu araç kullanmak	18.677₺≈455$
47/1-b	Kırmızı ışık kuralına uymamak	2.167₺ ≈ 52$
47/1-c	Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymamak	993₺ ≈ 25$
48/5	Alkollü araç kullanmak	9.267₺ ≈ 226$
51/2a	Yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını % 10’dan % 30’a (otuz dahil) kadar aşmak	2.167₺ ≈ 52$
60,61	Duraklamak, Park etmek	993₺ ≈ 25$
73/c	Cep telefonu kullanmak	2.167₺ ≈ 52$
78	Emniyet Kemeri	993₺ ≈ 25$