Sarı ışıkta geçmek - Fasılalı ışıklı kavşaklarda kusur irdelemesi

tafik-isik
    necip-ışık Necip IŞIK
    Kaza Analiz Uzmanı

    Sarı ışıkta geçmek - Fasılalı ışıklı kavşaklarda kusur irdelemesi

    Trafik ışıklarını incelemeden önce Karayolları trafik kanununda da yer alan ilgili maddelere bir bakalım;


    ➮47/b; Karayollarından faydalananlar trafik ışıklarına uymak zorundadırlar. (yön. 98)
    ➮47/c; Karayollarından faydalananlar trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar. (yön. 98)
    ➮68/b-1; Yayalar yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerde, geçitte yayalar için ışıklı işaret varsa bu işaretlere uymak. (yön. 138)
    ➮84/a; Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme ASLİ kusurdur.

     

    Işık Yönetmeliği

  • Kırmızı Işık; Yolun trafiğe kapalı olduğunu ve mutlak bir duruş yapılmasını bildirir. Bu ışık yanmakta iken, aksine bir işaret yoksa, hiç bir yöne hareket edilemez.( ihlali halinde 84/a ASLİ)
  • Fasılalı Olarak Yanıp Sönen Sarı Işık : İkaz anlamında olup bu yerin yavaş ve dikkatli geçilmesini bildirir. (Yolver işaret levhası gibi).
  • Fasılalı Olarak Yanıp Sönen Kırmızı Işık : Dur işareti levhası anlamında olup gidilecek yolun açık olduğu görüldükten sonra yeniden hareket edilmesini bildirir.
  • Işıklı Oklar : Dönüşleri düzenlemek maksadıyla tesis edilir. Bu ışığın bulunduğu yerlerde ok yönüne dönüş yapacak sürücüler, oklu ışığın yeşil yanmasını beklerler.
  • Yaya Figürlü Yeşil Işık : Yolun yayalara açık olduğunu gösterir. Bu ışık yanmakta iken yayaların karşıya geçmek üzere taşıtyoluna girebileceklerini bildirir.
  • Yaya Figürlü Kırmızı Işık : Yolun yayalara kapalı olduğunu gösterir. Bu ışık yanmakta iken yayaların taşıt yoluna girme-lerinin yasak olduğunu bildirir.
  • Sesli veya Yazılı Işıklar : Araç trafiğine göre yayaların hareketlerini düzenleyen ışıklar olup, sesli veya yazılı mesaja göre hareket edilmesini gerektirir.
  • Sarı Işıkta Geçmek

    sari-isik

    Işık yönetmeliğine göre; sarı ışıkta duramayacak şekilde gelen araçlar ışıklardan geçebilir. Bu geçiş hakkı, aracın ani frenle ışıklarda durup arkadan gelen için tehlike oluşturmaması ya da ani duruşun kavşak içinde kalıp trafik oluşturmaması için verilmiştir.

    İstanbul ve birçok il genelinde sarı ışığın yanma süresi 3 saniyedir. Bölünmüş çok şeritli yollarda kavşak kitleme süreside hesaba katıldığında (her kola kırmızı) 3 saniyelik sarı ışıkta geçmek çoğu zaman kaza riski barındırmaz. Ancak bu durum çok şeritli yollarda ve tam sarı ışık yanma anını kapsamaktadır. Tek şeritli ya da kavşak hacmi düşük olan ışıklı kavşaklarda sarı ışıktan yaklaşık 1-2 saniye sonra kırmızı ışık yanması durumlarında sarı ışıkta geçmek güvenli olmayacaktır.

    sari-isik

    Nadirde olsa bir kolun sarı diğer kolun kırmızı yandığı trafik ışıklarında kazalar meydana gelmektedir. Bu tarz kazaların kamera kaydı varsa ışıklarını sarı dan kırmızıya dönüş süreleri göz önünde bulundurulup ona göre değerlendirme yapmak gerekir.

    sari-isik
    sari-isik

    Her ne kadar sarı ışıkta duramayacak hızda gelen aracın geçişi idari yaptırım yönünden para cezasına imkan tanımasa da trafik kazalarında değerlendirmeler farklı olabilir. Bunun en önemli nedeni K.T.K. 52/1a maddesinde yer alan kavşaklara yaklaşırken hızılarını azaltmamak maddesidir. Trafik kazalarında sarı ışığın 1 ve 2. saniyelerinde geçişler tolere edilebilirken 3. saniye geçişlerinde, eğer geçiş hızlı yapıldıysa kaza yönünden geçen araç için kusur irdelemesi yapılabilir.

    Sarıdan Kırmızıya Dönen Işıkta Geçmek

    "Tam Kırmızıda Geçmek, Sarı ve Kırmızı Işığın Aynı Anda Yanması" gibi de tanımlanabilecek bu durumun hem idari yaptırım hem de kaza boyutunu inceleyecek olursak;

    Böylesi durumda sürücü tam ışık direğinden geçerken sarı ve kırmızı ışığı görmüştür.(ön cam referans) Elektronik denetleme sistemi(EDS) genellikle bu tarz geçişleri kırmızı ışıkta geçmek şeklinde algılar ve idari para cezasını plakaya işler.

    Kaza boyutunda ise en azından 1 saniyelik kavşak kitleme olacağından karşı tarafın da kırmızı ışıkta geçtiği kabul edilir. Aralarındaki fark; bir sürücü başından beri kırmızı ışığı görüp bu ihlali gerçekleştirmesi, diğer sürücünün de sarı ışığı yakalama niyetinde bulunarak hızlanması ancak kazaya karışmasıdır. İki sürücünün bu hareketlerinde öngörü farkı olduğundan kusur değerlendirmeleri farklı olabilir. Ancak sarı-kırmızı ışık aralığında geçen aracın durabilme pozisyonu olmasına karşın yine de geçmesi halinde değerlendirme farklı yapılabilir. Bu tarz kazalarda kavşak kitleme süreleri oldukça önemlidir.

    Fasılalı Yanıp Sönen Kırmızı Işık

    kirmizi-fasila
    kirmizi-fasila

    Fasılalı yanıp sönen kırmızı ışık; Dur işareti levhası anlamında olup gidilecek yolun açık olduğu görüldükten sonra yeniden hareket edilmesini bildirir. Trafik ışıklarının bulunduğu nokta bir kavşak olduğundan bu ışığın ihlalinde kavşaklarda geçiş önceliğine uymamama(84/H - 57/1a) kural maddesini ihlal ederek Asli kusurlu sayılırsınız.

    Fasılalı Yanıp Sönen Sarı Işık

    kirmizi-fasila
    kirmizi-fasila

    İkaz anlamında olup bu yerin yavaş ve dikkatli geçilmesini bildirir. (Yolver işaret levhası gibi) Trafik ışıklarının bulunduğu nokta bir kavşak olduğundan bu ışığın ihlalinde eğer irdelenecek hız durumunuz varsa kavşaklara yaklaşırken hızlarını azaltmamak (52/1a) kural maddesini ihlal ederek Tali kusurlu sayılabilirsiniz

    Kırmızı Oklu Yanıp Sönen Işık

    kirmizi-fasila

    Fasılalı Olarak Yanıp Sönen Kırmızı Işık : Dur işareti levhası anlamında olup gidilecek yolun açık olduğu görüldükten sonra yeniden hareket edilmesini bildirir.

    Yaya İçin Trafik Işıkları

    kirmizi-fasila

    İstanbul ve birçok il genelinde çok yönlü ışıklı kavşaklarda yaya ışıkları butonludur. Bazılarında sensör sisteminin de olduğu bu ışıklı kavşaklarda karşıya geçmek isteyen yayalar butona basmadığı takdirde kendrilerine yeşil ışık yanmaz ve kırmızı ışıkta geçmiş sayılırlar. Böylesi bir durumda meydana gelecek kazada KTK nın 68/b maddesinden 1. dereceden kusurlu bulunacaktır.

    Işıklı Kavşaklarda Kamera Kaydı İncelemesi

    kirmizi-fasila

    Işıklı kavşaklarda kamera olsa dahi her zaman doğru açıda olmayabilir. Kameralar; karşı yönü, yaya ışıklarını yada ışığı görmeksizin sadece kavşakta araçların durma- kalkış anlarını gösterebilir. Böylesi durumlarda kimin ışık ihlali yaptığını bulmaya çalışırken izlenilecek yöntemlerden biri o kavşağın ışık yanma süre diyagramını alınarak kamerada görülen ışıkla kazanın gerçekleştiği ışık arasında saniye eşleştirmesi yapmaktadır. Sorumlu belediyelerden alınabilecek örnek diyagram aşağıdaki gibidir.

    Yaya-ışıklar
    Yaya-ışıklar

    ➮ÖRNEK KAZA

    4 kollu kavşaklarda en azından bir yönün çalışması ve kavşağın boş tutulması adına anayola kısa süreli kırmızı, dönüşlere ise sensöre göre yeşil ışık yanmaktadır. Işıkların bu şekilde çalışması, butona basmadan karşıya geçmeye çalışan yaya’yı ya refüjde ortasında ya da yol içinde erken yanan kol grubu içinde bırakır

    Yaya-ışıklar
    Butona basmadığından ana yol akımı kesilsede TİM dönüşlerine yeşil yanmakta

    Aşağıdaki kaza incelendiğinde ters açıda kalan ve kaza tarafına ait ışıkları görmeyen kamera kaydında, ölçülen ışık sürelerinin diyagrama uymadığı görülmüştür.İncelenen kamera kayıtlarında anayola kırmızı ışığın az yanması ve dönüşlere kırmızı yandıktan sonra anayola tekrar yeşil ışığın yanması nedeni ile yayanın karşıya geçişte butona basmadığı, ışık sensörlerinin kavşağı boş tutma adında yaya ışıklarını kırmızıda tutup kavşağı çalıştırdığı görülmüştür.

    Trafik Işık Arızaları

    Trafik Işıkları ile alakalı bir diğer konu ise arıza durumu ya da gece vakti fasılalı hale geçmeleridir. Böylesi durumda anayola kırmızı tali yollara ise sarı fasılalı ışık yanar.

    Arıza sonucu ışıklar çalışmazsa geçiş önceliği tıpkı fasılalı hale dönme şekli gibidir. Her ne kadar ışıklar, fasılalı ya da arıza durumunda kavşağı anayol-tali yol hükmüne soksa da "kavşak kazalarında" değindiğimiz levhalandırılmış anayol-taliyol kavşak kazaları gibi bir değerlendirme her zaman yapılamaz. Çünkü ışıklı kavşaklar genel itibari ile geniş hacim ve yoğun trafik alanına sahip olduğundan anayol aracının hız konusunda daha dikkatli davranması gerekecektir. Fasılalı yanan sarı ışık, geçiş önceliğine sahip koldur.

    Yaya-ışıklar

    Kırmızı Işıkta Geçmenin Yüzde 75 Kusur Olması

    Yaya-ışıklar
    telefonunuzu yan çeviriniz
    AraçKusur Maddesi (KTK)Kusur OranıAlınan sigorta ödemesiKalan cep ödemeniz**
    A
    84/A veya 47/B
    %75
    100,000%25= 25.000₺75.000₺
    B
    52/1A veya 47/1C *
    %25
    300,000%75= 225.000₺75.000₺

    *kaza çeşidine göre yorumlanacak maddeler

    Kırmızı Işıkta Geçmenin Tam Kusur Olması

    telefonunuzu yan çeviriniz
    AraçKusur Maddesi (KTK)Kusur OranıAlınan sigorta ödemesiKalan cep ödemeniz**
    A
    84/A veya 47/B
    %100
    -100.000₺
    B
    KUSURSUZ
    %0
    300,000%100= 300.000₺-