Necip IŞIKTrafik Kazalarında Muayenesiz Araç Sürücüsü ve Sahibinin Sorumlulukları
Muayenesiz araçlar bazı durumlarda karayolu üzerinde ciddi tehlike oluşturabilir. Güven herşeyin başıdır hayatımızda güven veren şeyler öncelik seçeneğimiz olmuştur. Bu nedenle özellikle orta model araçların güven verip vermediği sonucu araç muayene istasyonlarında ortaya çıkar.
Araç sahipleri muayene öncesi birtakım araç eksiklerini önceden gidermeye çalışırlar. Araç servis istasyonlarına gidip detaylı kontroller yaptırmak bunlardan biridir. Bu tarz tetikleyici ön kontroller de araç muayenesinin trafik güvenliğine sağladığı katklardan biridir. Nihayi kontrollerde aracın güven verip vermediği muayene kontrolünden geçtiğinde tescillenir.
Araç muayenesinin yaptırılmaması muayene öncesi bahsedilen bu ön kontrollerin de yapılmasını aksatacağından araçla alakalı nihai durum bilinemeyecektir. Araçlarda farkedilmesi güç olan fren-lastik kontrolü, sızdırmazlık, hidrolik hortumların sağlamlığı ya da sinyal kalibrasyon ayarları gibi durumlar hakkında net bilgi sahibi olamayacağından risk probleminin ortaya çıkması durumunda trafik güvenliği tehlikeye düşecektir.
Madde 34 – "Trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığı ekonomik yapıları da, dikkate alınmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespit edilir."
Muayenesiz Araçla Kaza Yaparsan Ne Olur?
Muayensiz bir araç genellikle kusur değerlendirmesine tabi değildir. Bunu kaza sonucu sürücülere verilen kusur maddeleri istatistik verilerinde görmektediyiz.
telefonunuzu yan çeviriniz| Otoyol-Devlet Yolu-İl Yolu-Bağlantı Yolu | ||
|---|---|---|
| Araç hızını yol, hava ve trafiğin gerektirdiği şartlara uydurmamak |
| |
| Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak |
| |
| Arkadan çarpmak |
| |
| Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak |
| |
| Doğrultu değiştirme (dönüş) kurallarına uymamak |
| |
| Taşıt giremez trafik işareti bulunan yerlere girmek |
| |
| Hatalı şekilde veya yasak olan yerlere park etmek |
| |
| Trafik güvenliği ile ilgili diğer kurallara uymamak |
| |
| Aşırı hızla araç kullanmak |
| |
| Manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak |
| |
| Alkollü olarak araç kullanmak |
| |
| Geçme yasağı olan yerlerden geçmek |
| |
| Eksik, bozuk veya uygun olmayan araç donanımıyla araç kullanmak |
| |
| Yaya ve okul geçitlerinde yavaşlamamak, yayalara geçiş hakkı vermemek |
| |
| Kaza mahallinde durmamak, gerekli tedbirleri almamak ve yetkililere bildirmemek |
| |
| Tehlikeli veya aşırı şekilde yükleme yapmak |
| |
| Bisiklet, M.bisiklet ve Motosikletleri kurallara uymadan sürmek |
| |
| Yolcu indirme ve bindirme kurallarına uymamak |
| |
| Kırmızı ışık veya görevlinin dur işaretine uymamak |
| |
| Kurallara uygun olarak park etmiş araçlara çarpmak |
| |
| Diğer |
|
Söz konusu istatistik verilerinde "Eksik, bozuk veya uygun olmayan araç donanımıyla araç kullanmak" maddesi muayene konusu ile ilişkilendirilebilir. Ancak bu kusur maddesi muayenesi olup, donanım eksikliği belli olan araçlara da verilebileceğinden verinin tamamen muayeneyi kapsadığı söylenemez. Bununla beraber değerlendirme yüzdesi düşüktür.
Muayenesiz Araç Kazasını Sigorta Karşılar Mı?
Muayenesiz araç kazalarında sigortalar ödeme yapar yani herhangi bir kısıtlama söz konusu değildir. Görevliler sadece ruhsat sahibine idari para cezası yazar ve muayenin yaptırılması için sürücüye 7 günlük süre verildiğinin tebliğini yapar.
Muayenesiz Araç Bağlanır Mı?
Kontrol noktalarında ya da kazalarda aracın muayensiz olduğu tespit edilirse ilk seferde 7 günlük izin verilir ve araç bağlanmaz. 7 günlük süre bitimine muayene yaptırılmayıp yine kontrole girdiğinizde önceki cezanın iki katı ceza yazılır ve araç çekici üstünde sürücüye teslim edilir. Sonuç itibiari ile araç bağlanmaz, uygulanan idari para cezası artar.
Ancak muayenesiz araç olsun olmasın araç donanımı ile alakalı problem karayolu trafik güvenliğini etkiliyorsa muayene bitim süresi ya da ilk sefer durumlarına bakılmaksızın ilgili görevli aracı bağlamakla yetkilidir.
Muayenesiz Araçların Kaza ile İlişkisi
Muayenesiz araçların kaza ile ilişkili olması için kazanın araç donanımı ya da güvenlik konusu ile alakalı bir nedenden meydana geldiğinin kanaati oluşması gerekir. Yaşanmış bir kazada tonajlı iş aracı, iniş eğimli yolda seyir ederken sürücü beyanına göre "frenlerinin tutmaması" sonucu araç duvara çarparak yan yatmış bunun sonucunda sürücü ve yolcusu yaralanmıştır. Söz konusu kazada sürücünün "fren tutmadı" ifadesi yolcusu tarafından da desteklenmektedir. Aracın muayenesi kontrol edildiğinde muaynesi 2 yıl geçmiş ve fren hortumlarının yıpranmış olduğu ibaresinden araç ağır kusurlu olarak muayeneden kaldığı görülmüştür. Böylesi bir kaza durumunda araç muayene faktörü kusur değerlendirmesine tabi olabilir.
Muayenesiz Araçlar ve Ruhsat Sahibinin Sorumluluğu
Önceki karayolları trafik kanununda muayenesiz araç kullanma cezası sürücülere uygulanıyordu. Son yapılan düzenleme ile bu durum değişerek muayenesiz araçlarda idari para cezası ruhsat sahibine yazılmaktadır.
Trafik kazalarında kaza aracın donanımsal bir hatasında meydana geldiyse ve bu hata araç muayenesi ile ilişkilendirilebilecek düzeydeyse kazada ruhsat sahibinin sorumluluğu gündeme gelebilir. Ancak böylesi kazalarda irdelemeler detaylı yapılır. Donanımsal hatanın uzman bilirkişilerce tespit edilmesi beklenir. Bu nedenle kazaya ilk elden bakan görevli bu konudan şüphelendiğinde aracı çekici mağrifeti ile otoparka çektirip, uzmanından yardım isteyebilir.
Yukarıda başlıkta, yaşanmış kaza örneğindeki gibi bir kazada sürücü kusurundan çok ruhsat sahibinin kusuru gündeme gelebilir. Hernekadar alanı kısıtlıda olsa bu tarz kazalar meydana gelebilmektedir. Özellikle ticari maksatlı araçlarda ruhsat sahiplerinin araç bakılarını zamanında takip etmesi önemlidir.
