Cruise control (Hız Sabitleme) Kullanmak Tehlikeli mi?
Cruise control Türkçe ifadeyle Hız sabitleme; model taşıtların çoğunda bulunan ve istenilen hıza ayarlandığında o hızı koruyup gaz pedalına basmadan seyir etmenize olanak sağlayan bir sistemdir. Hız sabitleme daha çok sürücünün rahat etmesi adına uzun yollar için tasarlanmıştır. Ancak uzun yol dahi olsa mevcut sistemin çalışması zaman zaman trafik güvenliği açısından ciddi riskler barındırır. Şimdi bu sistemin trafik ve sürücü açısından olumlu-olumsuz etkilerini inceleyelim
Cruise control Hız sabitlemenin Olumlu Etkileri
a) Düşük hızlarda yakıt tasarrufu sağlayabilir
Cruise control sistemini düşük hızlarda kullanmak yakıt tasarrufuna katkı sağlayabilir. Çoğu sürücü sabit süren düşük hızlarını yükseltme eğilimine girer. Ancak araçlarını hız sabitlmeye aldıklarında bunu bozmak istemezler buda dengeli bir sürüşte yakıt tasarrufunu sağlar.
b) Seyir halinde rahatlama
Her ne kadar uzun yollarda mola verilse de ortalama 1 saatlik sürüş sonunda çoğu sürücü sürüş esnasında bazı esneme-rahatlama hareketlerine ihtiyacı duyar. Düz yol ve açık trafiklerde sistemi kullanmak buna imkan sağlar.
Cruise control Hız sabitlemenin Olumsuz Etkileri
1. Reaksiyon Süresine Etkisi
Hız sabitlemenin en önemli riski sürücünün ani bir durum karşısında reaksiyon alma süresini geçiktirmesidir.İster manuel ister otomatik vites olsun araçların gaz ve fren pedalı yan yanadır. Fren reaksiyon süresi; sürücünün gaz pedalından fren pedalına geçme süresini ifade eder. Orta yaş sürücünün normal şartlar altında frenden gaz pedalına geçiş süresi yaklaşık 0.75 salise olarak alınmaktadır.
Araç cruise control sistemine alındığında sağ ayak, gaz depalından uzaklaşır. Uzaklaşma mesafesi cruise controlün sağlayacağı rahatlıkla doğru orantılı şekilde artabilir. (koltuğu geri çekme gibi) Halbuki sisteme alınmadan önce sağ ayak gaz pedalında ve fren pedalının hemen yanındaydı. İşte sağ ayağın fren pedalına olan mesafesi fren reaksiyon süresini etkilemektedir. Aynı zamanda ayak konumundaki değişim ani durumlarda gaz pedalını yerini bulamada kimi zaman zorluklar çıkarabilir. (debriyajla karışık frene basma)
2. Değişken yol sınıflarına uyum sağlayamama
Hız sabitleme sisteminin diğer olumsuz yanı ise özellikle viraj girişerinde, hızın düşmesi gerekirken sürücünün öncesi rahat pozisyonunda bunu görmezden gelerek virajı alabilme düşüncesinde olmasıdır. Zaten sistemin devreden çıkmasındaki ilave süre viraj içinde controlü iyice zorlaştıracaktır.
Yüksek işletme hızında sistemin kullanıldığı düşünülürse viraj girişlerinde tehlike daha da büyük olacaktır. Bunun dışında yol iniş eğimli olduğu zaman kontrole girilen hız kademeli olarak artabilir. Siz hızın sabitlendiğini düşünürsünüz ama hızınız eğimle birlikte yavaştan artar. Buda yol kontrolünüzü güçleştirebilir.
3. İptal etme esnasında şaşırma durumları
Sürücüler ilk olsa dahi kullandıkları araçların temel donanım fonksiyonlarını bilmeleri gerekir. Hız sabitleme yan fonksiyon olduğundan ilk kullanım anında herhangi bir tehlike anında iptalin frenden mi yoksa direksiyondan mı olacağı ikileminde kalınabilir.
4. Trafik güvenliğine aykırı programlamalar
Bazı araçlarda sistem iptal edilmesine rağmen direksiyon tuşuna yanlışlıkla dokunulduğunda tekrar aktif edilebilmektedir. Bu durum düşük hızlarda sabitlenen yüksek hıza çıkışta ani araç hızlanmasına neden olabilir.
5. Sistem iptaline aracın geç tepki vermesi
Bazı araçlarda sistemin iptali geç algılanmaktadır. Fren pedalının hasassiyeti buna neden olabilir. Ancak saniyelikte olsa ani durumlarda reasksiyon süresine olumsuz etkilemektedir.
6. Uykusuz sürüşe neden olma durumu
Yazının başında belirttiğimiz üzere cruise control sistemi molalar arası araç içinde hafif egzersiz-esneme hareketine olanak salayan bir sistemdir. Aslolan mola verilmesidir. Şayet sistem mola yerine kullanılırsa uzun sürüşlerde uykusuz sürüşe neden olabilir.
7. Yakıt verimliliğine olumsuz etkisi
Özellikle rampa çıkışlarında aracın çıkış gücü hissine göre gaza basılmaktadır. Ancak sabitlenen hızda hız hafiften düşmeye başlasa bile araç yüksek devirde, zorlanarak çalışacaktır. Buda anlık yakıt tüketimini yükseltecektir.
8. Otomatik araçlardaki deneyimsiz sürücü riski
Normal trafikte dahi bazı deneyimsiz sürücüler özellikle otomatik vitesli araçlarda fren yerine gaza basarak kazalara karışabilmektedir. Sistem kullanıldığında ani bir durum karşısında iptal için frene basılması gerekirken yanlışlıkla gaza basılarak durum daha da kötüleşebilir.
tavsiyesi;
