Ehliyetsiz Trafik Kazasına Karışmanın Hukuki Sorumlulukları
Ehliyesiz olarak trafik kazasına karışmak çoğunlukla kusur durumuna etki etmez. Yani ihlal ettiğiniz fiilin kanuni karşılığında göre kusurlu olursunuz. Ehliyetsiz olmanız kaza dışında idari yaptırıma (trafik cezasına) tabiidir. Ancak sigorta ödemelerinde durum farklıdır. Resmi gazete yayınlanan "KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI" na bakacak olursak;
"B.4. ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKI; b)(Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,"
Trafik Kazalarında Ehliyetsiz Olmanın Kusur ile İlişkisi
Trafik kazalarında kusur tespiti, sürücünün yaptığı kural ihlallerine göre değerlendirilir. Ehliyetsiz kazaya karışmanız çoğunlukla kaza oluşumuna etki etmez. Örnek vermek gerekirse siz düz yolda ilerliyorsunuz ve başka bir sürücü sizin şeridinize tecavüz etti ya da trafik ışıklarında beklerken başka bir araç size arkadan çarptı. Böylesi kazalarda ihlalli fiil davranışları esastır. Ancak nadirde olsa çözümü zor olan kazalarda ehliyetsiz oluşunuz kusur değerlendirmelerinde ve irdelemerinde sizi bir adım önde şüpheli gösterebilir. Fakat bu durum çoğunlukla yaşı küçük olan ya da araç sürme deneyimsizliği belli olan sürücüler için geçerlidir.
Trafik Kazasında Kusurlu Değilsem Neden Sigorta Ödeme Yapmıyor?
Sigorta şirketinin ödeme yapmaması "KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI" nda "ehliyetsizliğin" temel bir madde olarak işlenmesinden ve sözleşmede yer almasından kaynaklıdır.
Ehliyetsiz olarak Trafik kazasında kusursuz olmanıza karşın sigorta ödemesinden muaf tutulsanız da özellikle ölümlü-yaralanmalı veya mahkemeye intikal eden trafik kazalarında yargılanma hükümlerine sigorta gibi olumsuz bir durum etki etmeyecektir. Ancak çözümü zor olan bir kazada ilk aşamada haklı olsanızda ehliyetsiz oluşunuz kusur durumunun değişebilmesi için karşı tarafın elinde irdelenebilir bir delil olacaktır.
Sürücü Sınavından Geçmene Rağmen Ehliyet Kartını Almamak
Sürücü kurslarını başarı ile tamamlayıp sınavları geçseniz bile ehliyet kartını almadığınız-bastırmadığınız taktirde yine sigorta ödemesinden mahrum kalırsınız. Bununla birlikte sürücü sertifikalı araç kullanmak ehliyetsiz araç kullanmaya nazaran daha hafif idari para cezasına tabiidir.
Ehliyeti Geri Alınanlar ve Süresi Dolanlar
Ehliyetiniz 100 puanı doldurması ya da alkol gibi nedenlerden dolayı geri alınıp bu hal üzerine trafik kazasına karışırsanız sigorta ödemelerinden mahrum kalırsınız. Ehliyeti geçici süreli geri alınan sürücülere uygulanan idari para cezası ehliyetsiz araç kullananlara uygulanan para cezası ile aynı miktardadır.
Ehliyet Sınıfı Dışında Araçla Kazaya Karışmak
| İki, üç ve dört tekerlekli motorlu bisikletleri (moped) kullanacaklara verilir. | |
| Silindir hacmi 125 santimetreküpü, gücü 11 kilovatı ve gücünün ağırlığına oranı 0,1’i geçmeyen, sepetli veya sepetsiz iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kilovatı geçmeyen üç tekerlekli motosikletleri kullanacaklara verilir. | |
| Gücü 35 kilovatı ve gücünün ağırlığına oranı 0,2’yi geçmeyen, sepetli veya sepetsiz iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kilovatı geçmeyen üç tekerlekli motosikletleri kullanacaklara verilir. | |
| Sepetli veya sepetsiz iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kilovatı geçen üç tekerlekli motosikletleri kullanacaklara verilir. | |
| Net motor gücü 15 kilovatı, net ağırlığı 400 kilogramı, yük taşımacılığında kullanılanlar için ise net ağırlığı 550 kilogramı geçmeyen dört tekerlekli motosikletleri kullanacaklara verilir. Elektrik ile çalışan araçların net ağırlıklarının hesaplanmasında batarya ağırlıkları dikkate alınmaz. | |
| Otomobil ve kamyonet kullanacaklara verilir. Belge sahibi, ilgili tip onayı yönetmeliklerine aykırı olmamak ve 29/5/2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde belirtilen; eğitimi tamamlamak ya da yetenek ve davranış sınavını geçmiş olmak kaydıyla azami yüklü ağırlığı 4.250 kilograma kadar olan birleşik araçları da kullanabilir. | |
| B sınıfı sürücü belgesiyle kullanılan araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen römork veya yarı römork içeren birleşik araçları kullanacaklara verilir. | |
| Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramın üzerinde olan ve 7.500 kilogramı geçmeyen kamyon ve çekicileri kullanacaklara verilir. | |
| C1 sınıfı sürücü belgesiyle kullanılan araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen römork veya yarı römorktan oluşan ve katar ağırlığı 12.000 kilogramı geçmeyen birleşik araçlar ile B sınıfı sürücü belgesiyle kullanılan araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçen römork veya yarı römorktan oluşan ve katar ağırlığı 12.000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. | |
| Kamyon ve çekici kullanacaklara verilir. | |
| C sınıfı sürücü belgesiyle kullanılan araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen römork veya yarı römorktan oluşan birleşik araçları kullanacaklara verilir. | |
| Minibüs kullanacaklara verilir. | |
| D1 sınıfı sürücü belgesiyle kullanılan araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen römorktan oluşan birleşik araçları kullanacaklara verilir. | |
| Minibüs ve otobüs kullanacaklara verilir. | |
| D sınıfı sürücü belgesiyle kullanılan araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen römorktan oluşan birleşik araçları kullanacaklara verilir. | |
| Lastik tekerlekli traktör kullanacaklara verilir. | |
| iş makinesi türündeki motorlu araçları kullanacaklara verilir. |
Ehliyet sınıfına uygun olmayan araçla (yetersiz ehliyet) trafik kazasına karışmanız sigorta ödemelerinden mahrum kalmanıza yol açacaktır. Bununla birlikte uygulanacak idari para cezası ehliyetsiz sürücülere uygulanan idari para cezasından daha hafiftir.
Yabancı Ülkeden Alınan Ehliyetle Kazaya Karışmak
Yabancı ülkelerden alınan ehliyetler ülkemizde kullanılabilir. Ancak bunun belirli bir süresi vardır ve ülke vatandaşı-yabancı olmak üzere iki farkılı süre farkı vardır. Bu süre kişinin ülkeye girmesi ile başalar.
Türk vatandaşlarının dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;
Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;
Belirtilen süre bitimlerine karşın ehliyetin değiştirilmemesi durumuda, sigorta şirketlerinin ehliyetsiz sürücülere uyguladığı kısıtlamalar aynen geçerlidir.
